THÀNH PHẦN LOÀI CÁ VÀ PHÂN BỐ KHÔNG GIAN Ở SÔNG PHAN, TỈNH LÂM ĐỒNG, VIỆT NAM, TRONG MÙA KHÔ NĂM 2025 - Hoàng, Thị Phương Phúc; Nguyễn, Thị Thu Hà; Tống, Xuân Tám (Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 2025)
Nghiên cứu này khảo sát thành phần loài và phân bố cá ở lưu vực sông Phan, tỉnh Lâm Đồng (trước đây thuộc tỉnh Bình Thuận) vào mùa khô từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2025. Mẫu cá được thu thập tại 3 khu vực nghiên cứu: thượng lưu, trung lưu và cửa sông, kết hợp ghi nhận các yếu tố môi trường như độ mặn và độ pH. Kết quả xác định tổng số 92 loài, thuộc 77 giống, 57 họ và 24 bộ và 2 lớp. Sự xuất hiện của lớp cá mang tấm Elasmobranchii và nhiều họ cá biển trong bộ Cá Vược (Perciformes) phản ánh hệ sinh thái đặc thù vùng hạ lưu – cửa sông có sự giao thoa giữa cá nước ngọt, nước lợ và cá biển di cư. Sự phân bố loài giữa các bộ thể hiện sự không đồng đều rõ rệt, với một số bộ chiếm ưu thế về số lượng loài, trong khi nhiều bộ khác chỉ đóng góp số loài hạn chế. Bộ Perciformes (cá Vược) có số loài nhiều nhất với 18 loài (19,57%). Tiếp theo là Bộ Carangiformes (cá Khế) và Bộ Cypriniformes (cá Chép), mỗi bộ 11 loài (11,96%). Về mặt phân bố cá trong lưu vực sông, các đoạn thượng lưu và trung lưu có thành phần loài tương tự nhau: 28 loài (chiếm 30,43%), cho thấy các loài sống ở thượng lưu cũng có thể sống ở trung lưu. Vùng cửa sông có độ phong phú loài cao nhất, với 64 loài (chiếm 69,57%). Khảo sát cũng ghi nhận một số loài cá xuất hiện trong Sách Đỏ Việt Nam (2007), Danh lục Đỏ Việt Nam (2024) và IUCN (2025), phản ánh sự đa dạng sinh học và tầm quan trọng của việc bảo tồn nguồn tài nguyên thủy sản tại khu vực này.