HIGUCHI ICHIYO TRONG QUÁ TRÌNH CÁCH TÂN VĂN HỌC CẬN ĐẠI NHẬT BẢN VÀ VẤN ĐỀ DẠY HỌC VĂN HỌC NHẬT BẢN TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
TÓM TẮT
Sử dụng bút hiệu Ichiyo (Nhất Diệp: một chiếc lá), Higuchi Ichiyo (1872 - 1896) đã vượt qua sự hữu hạn của một cuộc đời ngắn ngủi (24 tuổi) với nhiều chông gai, thăng trầm để trở thành một biểu tượng tinh thần của Nhật Bản (hình ảnh bà được in trên một tờ tiền Nhật). Với 21 tập tiểu thuyết ngắn và 4.000 bài thơ tanka, sáng tác của Higuchi Ichiyo được hậu thế đánh giá là đã tạo nên bước chuyển quan trọng từ văn học trung đại sang cận, hiện đại trong giai đoạn “gió Âu, mưa Á” cuối XIX – đầu XX ở Nhật Bản. Bằng cách tiếp cận văn hoá học và thi pháp văn học, tham luận sẽ hướng tới việc phân tích những đóng góp quan trọng của Higuchi Ichiyo với tư cách là nhà văn tiên phong trong các bước chuyển từ phạm trù văn hoá trung đại sang cận, hiện đại của Nhật Bản nói riêng, Đông Á nói chung. Từ đó, tham luận sẽ đề xuất một số hàm ý cho việc giảng dạy văn học Nhật Bản trong nhà trường Việt Nam từ cách tiếp cận văn hoá học và tiếp cận liên ngành với mục đích giúp mở rộng nhận thức cho học sinh về tiến trình hiện đại hoá văn hoá và văn học Đông Á, so sánh với tiến trình hiện đại hoá văn hoá và văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX, tạo cơ hội kết nối khu vực thông qua giảng dạy văn học.
Từ khóa
Từ khoá: Higuchi Ichiyo, hiện đại hoá văn hoá, bối cảnh Đông Á tiền hiện đại, giảng dạy văn học Nhật Bản
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Compernolle, V. J. (2006). The uses of memory: The critique of modernity in the fiction of Higuchi Ichiyo. Harvard University Asia Center; Harvard University Press.
Danly, R. L. (1981). In the shade of spring leaves: The life and writings of Higuchi Ichiyo, a woman of letters in Meiji Japan. Yale University Press.
Dictionary of literature – new edition. (2004). The Gioi Publishers.
Doan, L. G. (2025). Medieval Vietnamese literature within the East Asian cultural sphere. Hanoi National University of Education Publishing House.
Doan, L. G., Chen, Y. Y., Ha, V. L., Dinh, P. C. V., & Dao, L. N. (Eds.). (2014). Early modern East Asian literature from a comparative perspective. Ho Chi Minh City Publishing House.
Konrad, N. I. (1999). Japanese literature from antiquity to the early modern period (B. D. Trinh & T. C. Nguyen, Trans.). Da Nang Publishing House.
Ngo, M. T. (2010). Japanese women and their role in literature. VNU Journal of Foreign Studies, 26 (1), 1–7.
Ngo, M. T., & Ngo, T. L. (2003). Japan: Country, people, and literature. Culture Publishing House.
Nguyen, N. T. (2010, April 17). Higuchi Ichiyo – Japan's first professional female writer. Chim Viet Canh Nam. http://chimviet.free.fr/vannhat/nguyennamtran/nntd081_Higuchi_Ichiyo.htm
Nguyen, N. T. (2011). An overview of Japanese literary history. Vietnam Education Publishing House.
Nhat Chieu. (1999). Japanese literature from its origins to 1868. Education Publishing House.
Nhat Chieu. (2007). Japan in the looking glass. Education Publishing House.
Nhat Chieu. (2009, February 5). Ichiyo – Genius of eternal youth. VnExpress. https://vnexpress.net/ichiyo-thien-tai-cua-tuoi-xuan-vinh-cuu-1972368.html