SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VƯƠNG QUỐC KUSH (THẾ KỈ VIII TCN – THẾ KỈ I TCN)

Tóm tắt

Từ kết quả phân tích các tư liệu khảo cổ và những công trình nghiên cứu về lịch sử khu vực Nubia, bằng phương pháp lịch sử và phương pháp logic, bài viết này tập trung phân tích quá trình hình thành và phát triển của vương quốc Kush từ thế kỉ VIII TCN đến thế kỉ I TCN. Kết quả cho thấy sự hình thành và phát triển của Kush chịu ảnh hưởng bởi: (1) điều kiện tự nhiên thuận lợi và vị trí chiến lược tại lưu vực sông Nile giúp hình thành các trung tâm chính trị – kinh tế như Napata và Meroe; (2) sự tiếp biến văn hóa với Ai Cập, kết hợp cùng quá trình bản địa hóa để tạo ra bản sắc văn minh riêng biệt của Kush thể hiện qua kiến trúc, chữ viết và tín ngưỡng; (3) mối quan hệ ngoại giao và thương mại với các nền văn minh lớn như Ai Cập, La Mã và các vương quốc lân cận đã thúc đẩy Kush phát triển bền vững suốt gần một thiên niên kỉ. Nghiên cứu cũng góp phần làm rõ vai trò của Kush trong lịch sử châu Phi cổ đại và cung cấp thêm nhận thức mới về văn minh Nubia.