NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ TOÁN HỌC CỦA HỌC SINH TRONG NHIỆM VỤ ĐO ĐỘ DỐC CẦU THANG: MỘT NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH TRONG LƯỢNG GIÁC Ở LỚP 9
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu định tính này khám phá cách học sinh lớp 9 biểu hiện năng lực giải quyết vấn đề toán học khi tham gia nhiệm vụ đo độ dốc cầu thang trong chủ đề tỉ số lượng giác của góc nhọn. Thay vì kiểm chứng việc hoạt động có làm nâng cao năng lực hay không, nghiên cứu mô tả các biểu hiện có thể quan sát được trong quá trình học sinh giải quyết một tình huống đo lường gắn với bối cảnh thực tế. Ba mươi chín học sinh lớp 9 tại Thành phố Hồ Chí Minh làm việc theo bảy nhóm để xác định các tiêu chí của cầu thang an toàn, đo đạc cầu thang trong trường, tính góc dốc bằng các tỉ số lượng giác (tang, sin, cos), sau đó trình bày và bảo vệ lời giải. Dữ liệu gồm ghi chú quan sát, phiếu học tập và sơ đồ nhóm, ảnh chụp và video phần trình bày. Dữ liệu được phân tích định tính theo bốn chỉ báo của năng lực giải quyết vấn đề toán học. Kết quả cho thấy học sinh có thể mô hình hóa tình huống độ dốc cầu thang thành một vấn đề toán học, lựa chọn chiến lược đo đạc khả thi, vận dụng phù hợp các tỉ số lượng giác, và đối chiếu kết quả với chuẩn an toàn đã cho. Nghiên cứu đóng góp một mô tả định tính về cách một nhiệm vụ đo lường theo bối cảnh có thể làm bộc lộ năng lực giải quyết vấn đề toán học của học sinh lớp 9 trong dạy học lượng giác.
Từ khóa
năng lực giải quyết vấn đề toán học, tỉ số lượng giác, độ dốc
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Abrahamson, D., & Bakker, A. (2016). c. Cognitive Research: Principles and Implications, 1(33), 1–13. https://doi.org/10.1186/s41235-016-0034-3
Arhin, J., & Hokor, E. K. (2021). Analysis of high school students’ errors in solving trigonometry problems. Journal of Mathematics and Science Teacher, 1(1), em003. https://doi.org/10.29333/mathsciteacher/11076
Blum, W., & Leiß, D. (2007). How do students and teachers deal with mathematical modelling problems?. In C. Haines, P. Galbraith, W. Blum, & S. Khan (Eds.), Mathematical Modelling (ICTMA12): Education, Engineering and Economics (pp. 222–231). Horwood Publishing.
Dhungana, S., Pant, B. P., & Dahal, N. (2023). Students' experience in learning trigonometry in high school mathematics: A phenomenological study. Mathematics Teaching Research Journal, 15(4), 184–201. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1409234.pdf
English, L. D., & Watson, J. (2016). Modelling with authentic data in sixth grade. ZDM Mathematics Education, 50, 103–115. https://doi.org/10.1007/s11858-017-0896-y
Kissane, B., & Kemp, M. (2009). Teaching and learning trigonometry with technology. The 14th Asian Technology Conference in Mathematics, Beijing Normal University, Beijing, China. Mathematics and Technology, LLC. https://atcm.mathandtech.org/ep2009/papers_full/2812009_17288.pdf
Lakoff, G., & Núñez, R. E. (2000). Where mathematics comes from: How the embodied mind brings mathematics into being. Basic Books.
Lesh, R., & Zawojewski, J. (2007). Problem solving and modeling. In F. K. Lester (Ed.), Second handbook of research on mathematics teaching and learning (pp. 763–804). Information Age Publishing.
Maknun, C. L., Rosjanuardi, R., & Jupri, A. (2019). From ratios of right triangle to unit circle: an introduction to trigonometric functions. Journal of Physics: Conference Series, 1157(2), 022124. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1157/2/022124
Ministry of Education and Training. (2018a). The General education program (issued together with Circular No. 32/2018/TT-BGDĐT dated December 26, 2018).
Ministry of Education and Training. (2018b). The General education program in Mathematics (issued together with Circular No. 32/2018/TT-BGDĐT dated December 26, 2018).
Ngcobo, A. Z., Madonsela, S. P., & Brijlall, D. (2019). The teaching and learning of trigonometry. Independent Journal of Teaching and Learning, 14(2), 72–91. https://hdl.handle.net/10520/EJC-1d6fb8bc84
Nguyen, T. D., Do, D. A., Pham, T. C. G., Phung, P. D., & Dang, B. K. L. (2024). Teaching trigonometry based on realistic mathematics education and game-based learning approach. Journal of Instructional Mathematics, 5(2), 168–179. https://doi.org/10.37640/jim.v5i2.2173
OECD. (2023). PISA 2022 Assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en
Piaget, J. (1971). Psychology and epistemology: Towards a theory of knowledge. Grossman Publishers.
Pólya, G. (1957). How to solve it: A new aspect of mathematical method. Princeton University Press.
Schneider, M. (2014). Epistemological obstacles in teaching mathematics. In S. Lerman (Ed.), Encyclopedia of Mathematics Education (pp. 214–217). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-4978-8_57
Schoenfeld, A. H. (2016). Learning to think mathematically: Problem solving, metacognition, and sense making in mathematics (Reprint). Journal of Education, 196(2), 1–38.
Sfard, A. (1991). On the dual nature of mathematical conceptions: Reflections on processes and objects as different sides of the same coin. Educational Studies in Mathematics, 22, 1–36. https://doi.org/10.1007/BF00302715
Tang, M. D., & Vo, N. H. (2024). Enhancing students’ mathematical competence in learning spatial geometry in grade 11 through practical and experiential activities. Dong Thap University Journal of Science, 13(7), 99–108. https://doi.org/10.52714/dthu.13.7.2024.1342
Vygotsky, L. (1978). Mind in society: the development of higher psychological processes. Harvard University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctvjf9vz4
Waite, S. (2017). Children learning outside the classroom: From birth to eleven. Sage.