PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA LƯỢNG MƯA VÀ MỰC NƯỚC TRÊN MỘT SỐ LƯU VỰC SÔNG TẠI NINH BÌNH
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Khu vực nghiên cứu thuộc tỉnh Ninh Bình, đây là vùng karst nhiệt đới ẩm điển hình Đông Nam Á, ở giai đoạn trưởng thành đến già, phát triển mạnh trên nền đá vôi có tuổi từ Devon đến Permi. Đặc điểm thủy văn là lưu vực sông tương đối nhỏ, chủ yếu thuộc hệ thống sông Đáy và sông Hoàng Long, các sông ngắn và chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam. Tại đây có hai mùa: mùa mưa và mùa ít mưa. Mưa rơi xuống thấm qua các khe nứt karst, làm giảm dòng chảy mặt, hình thành dòng ngầm, làm chế độ thủy văn trong khu vực không ổn định, mối quan hệ giữa mưa và dòng chảy mặt rất phức tạp. Sử dụng phương pháp phân tích tương quan với hệ số tương quan Pearson, nguồn dữ liệu quan trắc khí tượng thủy văn từ năm 2000-2024, cho thấy lượng mưa và mực nước sông tại khu vực nghiên cứu có mối quan hệ tuyến tính dương trong cả mùa mưa và mùa ít mưa. Mùa ít mưa, hệ số tương quan biến đổi từ 0,039-0,30, thể hiện mối quan hệ tuyến tính giữa mưa và nước mặt nhưng rất yếu. Mùa mưa, hệ số tương quan biến đổi từ 0,39-0,70, thể hiện mối quan hệ tuyến tính giữa mưa và nước mặt rõ rệt. Trong mùa mưa, mối tương quan giữa mưa và mực nước chặt chẽ hơn trong mùa ít mưa.
Từ khóa
karst, Ninh Bình, quan hệ mưa – mực nước, theo mùa, địa hình chuyển tiếp
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Climate-Data.org. (n.d.). Climate data for Ninh Binh Province, Viet Nam. https://vi.climate-data.org/chau-a/viet-nam/ninh-binh-province-825/
Department of Natural Resources and Environment of Ninh Binh Province. (2021). Báo cáo đánh giá khí hậu tỉnh Ninh Bình [Ninh Binh Province climate assessment report].
Hasson, S., Böhner, J., & Lucarini, V. (2017). Prevailing climatic trends and runoff response from Hindukush–Karakoram–Himalaya, upper Indus Basin. Earth System Dynamics.
Nguyen, D. T., Vu, T. T. L., Hoang, T. S., & Bui, A. T. (2025). Assessment of rain changes in Ninh Binh Province in the period 2000–2024. In Advances in the Earth, Mining and Environmental Sciences for Safe and Sustainable Development (Vol. 2, pp. 663–670).
Nhu, Y. N., To, X. B., & Dang, D. K. (2023). Geological hazard investigation combined with mathematical modeling in flood risk assessment: A case study of Hoang Long River, Ninh Binh Province, Vietnam. Inżynieria Mineralna, 1(2).
Ninh Binh Province Hydro-Meteorological Station. (n.d.). Cổng thông tin Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Ninh Bình [Portal of Ninh Binh Province Hydro-Meteorological Station]. https://kttv.ninhbinh.gov.vn/
Ninh Binh Provincial Statistics Office. (2025). Niên giám thống kê tỉnh Ninh Bình 2024 [Ninh Binh statistical yearbook 2024]. Statistical Publishing House.
Phan, T. D., & Vu, N. L. (2016). Research on assessing the impact of climate change on drought in Ninh Binh Province. Journal of Hydrometeorology.
Sahat, S., Mokhtaruddin, N. A., Bukari, S. M., Kaamin, M., Mokhtar, M., Hamid, N. B., & Nyadiman, N. (2020). Identifying the correlation of rainfall and water level and rainfall with stream flow in Sungai Johor by using Pearson correlation coefficient. International Journal of Advanced Trends in Computer Science and Engineering, 9(1.1), 578–582. https://doi.org/10.30534/ijatcse/2020/8091.12020
Tong, T. T., Nguyen, B. T., & Nguyen, T. T. T. (2023). Phân vùng tính toán cân bằng tài nguyên nước phục vụ quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Nhuệ – Đáy [Water resource balance calculation zoning for integrated planning of the Nhue–Day river basin]. Journal of Water Resources Science and Technology, No 80.
Tran, T. H., Bui, C. N., & Ngo, N. T. (2012). Nghiên cứu tính toán "mưa rào – dòng chảy" hạ lưu sông Sài Gòn làm đầu vào cho bài toán chống ngập [The study calculates the rainfall–runoff pattern downstream of the Saigon River as input for flood control calculations]. Journal of Hydrometeorology, 622(10).