RECONFIGURING MEANING IN LATE MEDIEVAL VIETNAMESE NARRATIVE: A SECULARIZATION-BASED APPROACH AND IMPLICATIONS FOR LITERARY READING-COMPREHENSION INSTRUCTION

Tóm tắt

Bài viết làm rõ sự chuyển dịch của cơ chế kiến tạo ý nghĩa trong tự sự hạ kỳ trung đại Việt Nam dưới tác động của xu hướng thế tục. Trên cơ sở kết hợp tự sự học với lý thuyết diễn ngôn, nghiên cứu khảo sát ba thành tố cơ bản của cấu trúc tự sự gồm cốt truyện, nhân vật và giọng điệu – người kể qua Chuyện người con gái Nam Xương, Truyện Kiều và Hoàng Lê nhất thống chí. Kết quả cho thấy cơ chế kiến tạo ý nghĩa trong tự sự hạ kỳ trung đại đã chuyển từ mô hình quy phạm sang mô hình kiến tạo, thể hiện ở sự thay đổi của điều kiện tạo nghĩa, sự phân bố lại quyền năng phát ngôn và việc hình thành ý nghĩa trong tiến trình tự sự. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất nhìn nhận xu hướng thế tục như động lực thúc đẩy sự tái cấu trúc cơ chế kiến tạo ý nghĩa của tự sự hạ kỳ trung đại, đồng thời góp phần bổ sung cơ sở lí luận nhằm phát triển hoạt động đọc hiểu văn học trung đại theo định hướng phát triển năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018.