Principal Component Analysis of Environmental Factors Influencing Tribulus terrestris L. Distribution in Ninh Thuan Province, Vietnam

Tóm tắt

Nghiên cứu này khảo sát các đặc điểm sinh thái của cây Gai ma vương (Tribulus terrestris L.), một loài cây thân thảo đang bị đe dọa tuyệt chủng, tại tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam, nhằm cung cấp thông tin cho các nỗ lực bảo tồn loài. Các mẫu thực vật và đất được thu thập từ Vĩnh Hải, Thanh Hải và Đô Vinh thuộc tỉnh Ninh Thuận. Các đặc tính lý hóa đất và sinh khí hậu đã được phân tích. Kết quả cho thấy Ninh Thuận có khí hậu nhiệt đới gió mùa khắc nghiệt với mùa khô kéo dài và nhiệt độ cao; chu kỳ sinh trưởng của cây Gai ma vương thích nghi với tính chất khí hậu này. Đất chủ yếu là đất cát (73,93-89% cát), có độ pH từ trung tính đến kiềm mạnh (7,45-8,77) và hàm lượng dinh dưỡng nhìn chung thấp. Phân tích PCA cho thấy các yếu tố môi trường đặc trưng của từng địa điểm, cho thấy mối tương quan thuận với bùn và K₂O và mối tương quan nghịch với sét và chất hữu cơ. Cây này có mối tương quan thuận mạnh với sét và K₂O, và mối tương quan nghịch với pH và cát. Đô Vinh cho thấy tải lượng dương cao đối với pH, EC và N dễ tiêu, nhưng âm đối với P₂O₅ và K₂O. Nhìn chung, EC và N dễ tiêu là những yếu tố tác động tích cực có ảnh hưởng lớn, trong khi pH và bùn là những yếu tố hạn chế. Những phát hiện này làm nổi bật khả năng thích nghi của loài với môi trường cát khô cằn, nghèo dinh dưỡng và đóng vai trò quan trọng trong các chiến lược bảo tồn.