CAO HẢI ĐỂ – NHÀ TRÍ THỨC DẤN THÂN TIÊU BIỂU CỦA NAM BỘ ĐẦU THẾ KỶ XX
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Trong tiến trình hiện đại hóa văn hóa và tư tưởng Việt Nam đầu thế kỷ XX, Nam Bộ là không gian tiếp xúc sớm với hệ thống giáo dục, báo chí và tri thức phương Tây. Trong bối cảnh đó, Cao Hải Để nổi lên như một trí thức tiêu biểu hoạt động trên nhiều lĩnh vực: báo chí, giáo dục, nghiên cứu xã hội và sáng tác văn học. Bài viết tập trung khảo sát cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Cao Hải Để thông qua các tác phẩm tiêu biểu như Triết học thường thức (1917), Thanh niên bửu giám (1925), Tư tưởng xã hội (1933), Kinh tế khủng hoảng (1932), Công ích toàn thơ (1924) và Ơn nước nợ nhà (1924). Trên cơ sở tiếp cận liên ngành giữa lịch sử văn hóa, lịch sử tư tưởng và nghiên cứu báo chí, bài viết cho thấy Cao Hải Để không chỉ là một nhà báo hay nhà giáo dục mà còn là một trí thức dấn thân, góp phần quan trọng vào tiến trình hiện đại hóa tư tưởng, xây dựng nền học thuật Quốc ngữ và hình thành ý thức dân tộc ở Nam Bộ đầu thế kỷ XX.
Từ khóa: Cao Hải Để; Nam Bộ; báo chí Quốc ngữ; hiện đại hóa; tư tưởng xã hội; trí thức yêu nước