TÁC ĐỘNG CỦA YẾU TỐ QUẢN LÍ ĐẾN KẾT QUẢ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG TRONG BỐI CẢNH THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP Ở CÁC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài báo nghiên cứu tác động của các yếu tố quản lí đến kết quả xây dựng văn hóa nhà trường trong bối cảnh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại các trường trung học phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu sử dụng chu trình quản lí PDCA với 4 yếu tố chính: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và điều chỉnh. Dữ liệu được thu thập từ 771 cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên tại 109 trường thông qua khảo sát và phân tích thống kê. Kết quả cho thấy lập kế hoạch và kiểm tra có tác động tích cực đến việc xây dựng văn hóa nhà trường, trong khi tổ chức thực hiện và điều chỉnh kế hoạch còn hạn chế. Mô hình hồi quy cho thấy các yếu tố quản lí giải thích được 27,3% sự biến thiên trong phát triển văn hóa nhà trường. Nghiên cứu đề xuất cần tăng cường hiệu quả các bước trong chu trình quản lí, đặc biệt ở khâu triển khai và cải tiến, nhằm thúc đẩy môi trường giáo dục tích cực, phù hợp với yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục hiện nay.
Từ khóa
Chương trình giáo dục phổ thông 2018, quản lí giáo dục, chu trình PDCA, hiệu trưởng, văn hóa nhà trường
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Barrett, P., Zhang, Y., Moffat, J., & Kobbacy, K. (2015). A holistic, multi-level analysis identifying the impact of classroom design on pupils’ learning. Building and Environment, 89, 118-133.
Blasé, J., & Blasé, J. (1999). Effective instructional leadership. Journal of Educational Administration, 38(2), 130–141.
Brady, L. (2008). School culture and the role of principals. Educational Leadership Review, 9(1), 32-40.
Bush, T. (2008). Leadership and management development in education. SAGE Publications.
Bush, T. (2020). Theories of Educational Leadership and Management (5th ed.). SAGE Publications.
Creswell, J. W. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
Day, C. (2004). Successful school leadership in challenging circumstances. National College for School Leadership.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (1999). Shaping school culture: The heart of leadership. Jossey-Bass.
Deal, T. E., & Kennedy, A. A. (2000). Corporate cultures: The rites and rituals of corporate life. Perseus Books.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (2009). Shaping school culture: Pitfalls, paradoxes, and promises. Jossey-Bass.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (2016). Shaping school culture. Jossey-Bass.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
Dang, T. H. (2019). Quản lí giáo dục trong bối cảnh thay đổi – Từ lí thuyết đến thực tiễn [Educational management in the context of change – From theory to practice]. Vietnam University of Education Publishing House.
Dang, X. H., & Nguyen, S. T. (2012). Quản lí nhà trường trong bối cảnh đổi mới [School management in the context of reform]. Vietnam Education Publishing House.
Dau, T. T. (2012). Hiệu trưởng trường phổ thông với vai trò lãnh đạo xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường [The role of principals in leading the development of school culture]. Journal of Education, 299(1), 9–10. https://tapchigiaoduc.MOET.gov.vn/
Do, D. T., & Le, C. L. (2023). Giáo trình quản lí văn hóa nhà trường [Textbook on school culture management]. Saigon University.
Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (2nd ed.). Routledge.
Fayol, H. (2013). General and industrial management. Martino Fine Books.
Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.
Government. (2018). Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 11/10/2018 về việc ban hành quy chế xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học [Decision No.1299/QD-TTg dated October 11, 2018 on promulgating the regulation on building a culture of conduct in schools]. https://www.chinhphu.vn/
Government. (2022). Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 01/6/2022 về việc tăng cường triển khai xây dựng văn hóa nhà trường [Directive No.08/CT-TTg dated June 1, 2022, on strengthening the development of school culture]. https://www.chinhphu.vn/
Hallinger, P., & Heck, R. H. (1998). Exploring the principal’s contribution to school effectiveness: 1980–1995. School Effectiveness and School Improvement, 9(2), 157-191.
Ho Chi Minh City Department of Education and Training (HCMC DoET). (2023). Hướng dẫn công tác thi đua, khen thưởng năm học 2023–2024 [Guidelines for emulation and commendation for the academic year 2023–2024].
Ho Chi Minh City Department of Education and Training (HCMC DoET). (2024). Báo cáo tổng kết năm học 2023–2024 và phương hướng nhiệm vụ năm học 2024–2025 [Summary report for the academic year 2023–2024 and key tasks for 2024–2025].
Hinkle, D. E., Wiersma, W., & Jurs, S. G. (2003). Applied statistics for the behavioral sciences (5th ed.). Houghton Mifflin.
Hopkins, D. (2001). School improvement for real. RoutledgeFalmer.
Le, T. N. T. (2018). Xây dựng văn hóa nhà trường phổ thông: Lí thuyết và thực hành [Building school culture in general education: Theory and practice]. Vietnam National University Press.
Le, T. T. H. (2021). Phát triển văn hóa học tập cho học sinh THPT trong thời kì chuyển đổi số [Developing learning culture for high school students in the digital era]. Journal of Educational Science, (18), 45-52.
Leithwood, K. (2019). How school leaders contribute to student success: The four paths framework. Springer.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2008). Seven strong claims about successful school leadership. School Leadership and Management, 28(1), 27-42.
Luong, T. M. T. (2022). Rà soát văn bản nội bộ trong xây dựng văn hóa nhà trường hiện đại [Reviewing internal documents in building a modern school culture]. Journal of Educational Management Science, (32), 41-45.
Ministry of Education and Training (MOET). (2018). Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT) [General Education Curriculum Framework (Circular No.32/2018/TT-BGDĐT)].
Ministry of Education and Training (MOET). (2019). Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục phổ thông cốt cán [Training materials for core education managers].
Ministry of Education and Training (MOET). (2023). Hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 [Guidelines for implementing the General Education Program 2018].
Nguyen, B. S. (2000). Lí luận quản lí giáo dục [Theories of educational management]. Vietnam Education Publishing House.
Nguyen, C. K. (2017). Đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông [Innovating teaching methods in general education schools]. Journal of Education, (401), 12-15.
Nguyen, C. K. (2021). Thách thức trong thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ góc nhìn quản lí [Challenges in implementing the General Education Program 2018 from a management perspective]. Journal of Educational Management, (23), 55–61.
Nguyen, D. Q., & Nguyen, T. N. H. (2018). Văn hóa ứng xử trong trường học hiện nay [Behavior culture in schools today]. Journal of Science and Education, (3), 67–72.
Nguyen, H. T. (2020). Quản lí văn hóa nhà trường trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông [Managing school culture in the context of general education reform]. Journal of Educational Science.
Nguyen, H. T. (2021). Xây dựng văn hóa học đường gắn với giáo dục giá trị trong nhà trường [Building school culture associated with values education in schools]. In Proceedings of Educational Conference (pp.322–332). Vietnam Education Publishing House.
Nguyen, L., Mac, V. T., & Nguyen, C. G. (2009). Tâm lí học quản lí [Psychology of educational management]. Vietnam National University Press.
Nguyen, S. T., Du, T. N., & Tran, V. D. (2024). Phương pháp nghiên cứu khoa học quản lí giáo dục [Research methods in educational management science]. Hue University Publishing House.
Nguyen, T. M. L., & Nguyen, V. B. H. (2019). Quản lí văn hóa nhà trường [School culture management]. Vietnam National University Press.
Nguyen, T. M. N. (2015). Phát triển đội ngũ nhà giáo trong đổi mới giáo dục [Teacher development in educational innovation]. Journal of Educational Management Science, (10), 35-41.
Nguyen, T. N. P., & Do, D. T. (2019). Thực trạng phát triển văn hóa nhà trường tại Thành phố Hồ Chí Minh [The current state of school culture development in Ho Chi Minh City]. Journal of Education, 14(2), 58-65. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/123
Nguyen, H. T. (2022). Xây dựng văn hóa học đường: Một cách tiếp cận từ kỉ luật tích cực và cảm nhận hạnh phúc [Building school culture: An approach from positive discipline and the perception of happiness]. Journal of Education, 22(6), 26-30.
Nguyen, T. M. N. (2022). Vai trò của hiệu trưởng trong phát triển văn hóa nhà trường [The role of principals in developing school culture]. Vinh University Journal of Science, 51(2B), 25-37.
Nguyen, V. H. (2022). Quản trị hiệu quả hoạt động văn hóa học đường trong thời đại số [Effective governance of school culture in the digital age]. Journal of Education and Society, (30), 21-27.
Nguyen, V. B. H., Nguyen, T. M. N., & Nguyen, X. T. (2022). Xây dựng văn hóa nhà trường trong đổi mới giáo dục phổ thông [Building school culture in general education reform]. Journal of Educational Management, (33), 12-18.
Nguyen, T. M. L. (Ed), Dang, Q. B., Nguyen, T. H., Nguyen, Q. C., & Nguyen, S. T. (2023). Quản lí giáo dục: Một số vấn đề lí luận và thực tiễn [Educational management: Some theoretical and practical issues]. Vietnam National University Press.
Phan, T. D., & Vuong, H. H. (2022). Thực trạng văn hóa nhà trường trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục [The current state of school culture in high schools in the context of educational reform]. Vietnam Journal of Educational Sciences, 18(8), 70-75. https://doi.org/10.15625/2615-8957/12210812
Prime Minister. (2024). Quyết định số 1705/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 [Decision No.1705/QD-TTg approving the Education Development Strategy to 2030, with a vision to 2045]. https://www.chinhphu.vn
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2012). Management (11th ed.). Pearson.
Rouse, K. A., & Ware, H. W. (2017). Partnerships with families and communities. Journal of Educational and Psychological Consultation, 27(3), 243-260.
Tran, K. (2018). Tiếp cận hiện đại trong quản lí giáo dục [Modern approaches in educational management]. Vietnam National University of Education Press.
Tran, M. T., Hallinger, P., & Truong, T. D. (2018). Principals’ instructional leadership in Vietnamese schools. Springer.
Tran, T. B. L. (2020). Xây dựng văn hóa học đường trong trường phổ thông [Building school culture in general education schools]. Vietnam Education Publishing House.
Uline, C. L., & Tschannen-Moran, M. (2008). The walls speak: The interplay of quality facilities, school climate, and student achievement. Journal of Educational Administration, 46(1), 55–73.
Vu, T. L. A. (2022). Văn hóa học tập tích cực trong trường phổ thông: Thực trạng và giải pháp [Positive learning culture in general schools: Current situation and solutions]. Journal of Educational Management Science, (31), 37-45.
Weiner, J. (2017). The architecture of school culture: Leadership for transformational change. Educational Management Administration & Leadership, 45(1), 34-52.
Blasé, J., & Blasé, J. (1999). Effective instructional leadership. Journal of Educational Administration, 38(2), 130–141.
Brady, L. (2008). School culture and the role of principals. Educational Leadership Review, 9(1), 32-40.
Bush, T. (2008). Leadership and management development in education. SAGE Publications.
Bush, T. (2020). Theories of Educational Leadership and Management (5th ed.). SAGE Publications.
Creswell, J. W. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
Day, C. (2004). Successful school leadership in challenging circumstances. National College for School Leadership.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (1999). Shaping school culture: The heart of leadership. Jossey-Bass.
Deal, T. E., & Kennedy, A. A. (2000). Corporate cultures: The rites and rituals of corporate life. Perseus Books.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (2009). Shaping school culture: Pitfalls, paradoxes, and promises. Jossey-Bass.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (2016). Shaping school culture. Jossey-Bass.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
Dang, T. H. (2019). Quản lí giáo dục trong bối cảnh thay đổi – Từ lí thuyết đến thực tiễn [Educational management in the context of change – From theory to practice]. Vietnam University of Education Publishing House.
Dang, X. H., & Nguyen, S. T. (2012). Quản lí nhà trường trong bối cảnh đổi mới [School management in the context of reform]. Vietnam Education Publishing House.
Dau, T. T. (2012). Hiệu trưởng trường phổ thông với vai trò lãnh đạo xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường [The role of principals in leading the development of school culture]. Journal of Education, 299(1), 9–10. https://tapchigiaoduc.MOET.gov.vn/
Do, D. T., & Le, C. L. (2023). Giáo trình quản lí văn hóa nhà trường [Textbook on school culture management]. Saigon University.
Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (2nd ed.). Routledge.
Fayol, H. (2013). General and industrial management. Martino Fine Books.
Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.
Government. (2018). Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 11/10/2018 về việc ban hành quy chế xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học [Decision No.1299/QD-TTg dated October 11, 2018 on promulgating the regulation on building a culture of conduct in schools]. https://www.chinhphu.vn/
Government. (2022). Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 01/6/2022 về việc tăng cường triển khai xây dựng văn hóa nhà trường [Directive No.08/CT-TTg dated June 1, 2022, on strengthening the development of school culture]. https://www.chinhphu.vn/
Hallinger, P., & Heck, R. H. (1998). Exploring the principal’s contribution to school effectiveness: 1980–1995. School Effectiveness and School Improvement, 9(2), 157-191.
Ho Chi Minh City Department of Education and Training (HCMC DoET). (2023). Hướng dẫn công tác thi đua, khen thưởng năm học 2023–2024 [Guidelines for emulation and commendation for the academic year 2023–2024].
Ho Chi Minh City Department of Education and Training (HCMC DoET). (2024). Báo cáo tổng kết năm học 2023–2024 và phương hướng nhiệm vụ năm học 2024–2025 [Summary report for the academic year 2023–2024 and key tasks for 2024–2025].
Hinkle, D. E., Wiersma, W., & Jurs, S. G. (2003). Applied statistics for the behavioral sciences (5th ed.). Houghton Mifflin.
Hopkins, D. (2001). School improvement for real. RoutledgeFalmer.
Le, T. N. T. (2018). Xây dựng văn hóa nhà trường phổ thông: Lí thuyết và thực hành [Building school culture in general education: Theory and practice]. Vietnam National University Press.
Le, T. T. H. (2021). Phát triển văn hóa học tập cho học sinh THPT trong thời kì chuyển đổi số [Developing learning culture for high school students in the digital era]. Journal of Educational Science, (18), 45-52.
Leithwood, K. (2019). How school leaders contribute to student success: The four paths framework. Springer.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2008). Seven strong claims about successful school leadership. School Leadership and Management, 28(1), 27-42.
Luong, T. M. T. (2022). Rà soát văn bản nội bộ trong xây dựng văn hóa nhà trường hiện đại [Reviewing internal documents in building a modern school culture]. Journal of Educational Management Science, (32), 41-45.
Ministry of Education and Training (MOET). (2018). Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT) [General Education Curriculum Framework (Circular No.32/2018/TT-BGDĐT)].
Ministry of Education and Training (MOET). (2019). Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục phổ thông cốt cán [Training materials for core education managers].
Ministry of Education and Training (MOET). (2023). Hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 [Guidelines for implementing the General Education Program 2018].
Nguyen, B. S. (2000). Lí luận quản lí giáo dục [Theories of educational management]. Vietnam Education Publishing House.
Nguyen, C. K. (2017). Đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông [Innovating teaching methods in general education schools]. Journal of Education, (401), 12-15.
Nguyen, C. K. (2021). Thách thức trong thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ góc nhìn quản lí [Challenges in implementing the General Education Program 2018 from a management perspective]. Journal of Educational Management, (23), 55–61.
Nguyen, D. Q., & Nguyen, T. N. H. (2018). Văn hóa ứng xử trong trường học hiện nay [Behavior culture in schools today]. Journal of Science and Education, (3), 67–72.
Nguyen, H. T. (2020). Quản lí văn hóa nhà trường trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông [Managing school culture in the context of general education reform]. Journal of Educational Science.
Nguyen, H. T. (2021). Xây dựng văn hóa học đường gắn với giáo dục giá trị trong nhà trường [Building school culture associated with values education in schools]. In Proceedings of Educational Conference (pp.322–332). Vietnam Education Publishing House.
Nguyen, L., Mac, V. T., & Nguyen, C. G. (2009). Tâm lí học quản lí [Psychology of educational management]. Vietnam National University Press.
Nguyen, S. T., Du, T. N., & Tran, V. D. (2024). Phương pháp nghiên cứu khoa học quản lí giáo dục [Research methods in educational management science]. Hue University Publishing House.
Nguyen, T. M. L., & Nguyen, V. B. H. (2019). Quản lí văn hóa nhà trường [School culture management]. Vietnam National University Press.
Nguyen, T. M. N. (2015). Phát triển đội ngũ nhà giáo trong đổi mới giáo dục [Teacher development in educational innovation]. Journal of Educational Management Science, (10), 35-41.
Nguyen, T. N. P., & Do, D. T. (2019). Thực trạng phát triển văn hóa nhà trường tại Thành phố Hồ Chí Minh [The current state of school culture development in Ho Chi Minh City]. Journal of Education, 14(2), 58-65. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/123
Nguyen, H. T. (2022). Xây dựng văn hóa học đường: Một cách tiếp cận từ kỉ luật tích cực và cảm nhận hạnh phúc [Building school culture: An approach from positive discipline and the perception of happiness]. Journal of Education, 22(6), 26-30.
Nguyen, T. M. N. (2022). Vai trò của hiệu trưởng trong phát triển văn hóa nhà trường [The role of principals in developing school culture]. Vinh University Journal of Science, 51(2B), 25-37.
Nguyen, V. H. (2022). Quản trị hiệu quả hoạt động văn hóa học đường trong thời đại số [Effective governance of school culture in the digital age]. Journal of Education and Society, (30), 21-27.
Nguyen, V. B. H., Nguyen, T. M. N., & Nguyen, X. T. (2022). Xây dựng văn hóa nhà trường trong đổi mới giáo dục phổ thông [Building school culture in general education reform]. Journal of Educational Management, (33), 12-18.
Nguyen, T. M. L. (Ed), Dang, Q. B., Nguyen, T. H., Nguyen, Q. C., & Nguyen, S. T. (2023). Quản lí giáo dục: Một số vấn đề lí luận và thực tiễn [Educational management: Some theoretical and practical issues]. Vietnam National University Press.
Phan, T. D., & Vuong, H. H. (2022). Thực trạng văn hóa nhà trường trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục [The current state of school culture in high schools in the context of educational reform]. Vietnam Journal of Educational Sciences, 18(8), 70-75. https://doi.org/10.15625/2615-8957/12210812
Prime Minister. (2024). Quyết định số 1705/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 [Decision No.1705/QD-TTg approving the Education Development Strategy to 2030, with a vision to 2045]. https://www.chinhphu.vn
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2012). Management (11th ed.). Pearson.
Rouse, K. A., & Ware, H. W. (2017). Partnerships with families and communities. Journal of Educational and Psychological Consultation, 27(3), 243-260.
Tran, K. (2018). Tiếp cận hiện đại trong quản lí giáo dục [Modern approaches in educational management]. Vietnam National University of Education Press.
Tran, M. T., Hallinger, P., & Truong, T. D. (2018). Principals’ instructional leadership in Vietnamese schools. Springer.
Tran, T. B. L. (2020). Xây dựng văn hóa học đường trong trường phổ thông [Building school culture in general education schools]. Vietnam Education Publishing House.
Uline, C. L., & Tschannen-Moran, M. (2008). The walls speak: The interplay of quality facilities, school climate, and student achievement. Journal of Educational Administration, 46(1), 55–73.
Vu, T. L. A. (2022). Văn hóa học tập tích cực trong trường phổ thông: Thực trạng và giải pháp [Positive learning culture in general schools: Current situation and solutions]. Journal of Educational Management Science, (31), 37-45.
Weiner, J. (2017). The architecture of school culture: Leadership for transformational change. Educational Management Administration & Leadership, 45(1), 34-52.