TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ MÔ HÌNH DU LỊCH SINH THÁI TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM: BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH TẠI VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài viết tổng hợp hệ thống các nghiên cứu về mô hình du lịch sinh thái (DLST) trên thế giới và Việt Nam với mục tiêu định hướng xây dựng mô hình phù hợp cho vùng Đồng Tháp Mười. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu có hệ thống, phân tích nội dung và so sánh để nhận diện các nhóm mô hình DLST chủ yếu, gồm: mô hình tổng thể, mô hình cộng đồng, mô hình theo hệ sinh thái đặc thù, mô hình quản lí – chính sách, mô hình liên kết vùng – ngành, mô hình đánh giá định lượng và mô hình đổi mới công nghệ. Kết quả cho thấy sự cần thiết của việc tích hợp bảo tồn – sinh kế – văn hóa bản địa, trao quyền cộng đồng, ứng dụng công nghệ GIS/VR và đánh giá bền vững đa tiêu chí. Bài viết rút ra bài học kinh nghiệm làm cơ sở đề xuất mô hình DLST bền vững cho
Đồng Tháp Mười.
Từ khóa
Đồng Tháp Mười, du lịch sinh thái, mô hình du lịch sinh thái
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Björk, P. (2007). Definition paradoxes: From concept to definition in ecotourism. Tourism Management, 28(6), 1230–1240.
Bui, T. T., & et al. (2011). Nhu cầu tiềm năng đối với du lịch dựa vào cộng đồng ở vùng đầm phá Tam Giang–Cầu Hai [Potential Demand for Community-Based Tourism in Tam Giang-Cau Hai Lagoon]. Journal of Scientific and Development, 6(184), 15–26. https://vjol.info.vn/index.php/ncpt-hue/article/view/3970
Ceballos-Lascuráin, H. (1996). Tourism, ecotourism and protected areas: The state of nature-based tourism around the world. IUCN.
Chu, M. T. (2012). Đồng quản lí tài nguyên và môi trường tại khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam [Resource and Environmental Co-Management in Cu Lao Cham Marine Protected Area, Quang Nam Province]. Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 11(2), 27–35. https://vjs.ac.vn/jmst/article/view/374/pdf
Dang, N. H. & Thanh, M. D. (2025). Ứng dụng công nghệ số vào phát triển du lịch theo hướng bền vững. [The Application of Digital Technology in Developing Tourism Towards Sustainability and Regeneration]. Journal of Science, Hanoi Pedagogical University 2: Educational Science Special Issue, 02(04), 155–162. https://www.vjol.info.vn/index.php/gdhpu2/article/download/118010/98442
Do, T. M. (2020). Phát triển du lịch theo hướng bền vững vùng Tây Bắc. [Sustainable tourism development in Northwest region of Vietnam]. HNUE Journal of Science, 65(8), 151–163. https://vjol.info.vn/index.php/DHSPHN/article/download/56961/47949/
Eagles, P. F. J., McCool, S. F., & Haynes, C. D. (2002). Sustainable tourism in protected areas: Guidelines for planning and management. IUCN.
Fennell, D. A. (2008). Ecotourism (3rd ed.). Routledge.
Guttentag, D. A. (2010). Virtual reality: Applications and implications for tourism. Tourism Management, 31(5), 637–651. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.07.003
Institute for Tourism Development Research. (2014). Nghiên cứu đề xuất tiêu chí khu du lịch sinh thái ở Việt Nam [Study on Proposing Criteria for Ecotourism Areas in Vietnam]. Ministry-level research project.
Khan, T., & Islam, M. (2022). Ecotourism Sustainability Maximization Model (ESM). Sustainability, 14, 11225.
Lalnunthara, C., & Lalhriatpuii, J. (2024). Evaluating ecotourism sites using TOPSIS. Journal of Outdoor Recreation & Tourism, 45, 101–116.
Le, D. T. (2021). Phát triển du lịch vùng Nam Trung Bộ: Tiềm năng và giải pháp. [Tourism Development in the South Central Eegion: Potential and Solutions]. Journal of Science & Technology – Hoa Binh University, (02), 54–59.
Nguyen, D. N., Do, T. T. M., & Nguyen, M. N. (2024). Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch theo hướng bền vững gắn với bản sắc văn hóa dân tộc vùng Tây Bắc tại tỉnh Sơn La. [Investigating Factors Influencing Sustainable Tourism Development and National Cultural Identity in Son La Province's Northwest Region]. Journal of Science & Technology – Hoa Binh University, (13), 14–25.
Nguyen, T. D. (2022). Thực trạng và giải pháp xây dựng du lịch bền vững tại Việt Nam. [Current Situation and Solutions for the Sustainable Tourism Development in Vietnam]. Vietnam Trade and Industry Review, (7). https://tapchicongthuong.vn/thuc-trang-va-giai-phap-xay-dung-du-lich-ben-vung-tai-viet-nam-88924.htm
Nguyen, T. N., & Le, T. (2011). Phát triển du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Tràm Chim: Thực trạng và định hướng [Doing Research to Develop Ecotourism in Tram Chim National Park of Dong Thap Province]. CTU Journal of Science, 18A, 15–26. https://sss.ctu.edu.vn/en/images/upload/NCKH/dulich/2011_18a_.pdf
Pham, X. H., & Nguyen, T. D. T. (2019). Du lịch sinh thái tại khu Ramsar Xuân Thủy – tiếp cận quản lí gắn với bảo tồn và sinh kế cộng đồng [Developing the Sustainable Ecotourism at the Ramsar Xuan Thuy Site (Giao Thuy District, Nam Dinh Province)]. Ho Chi Minh City University of Education Journal of Science, 25(3), 112–124. https://journal.hcmue.edu.vn/index.php/hcmuejos/article/view/715/706
Scheyvens, R. (1999). Ecotourism and the Empowerment of Local Communities. Tourism Management, 20(2), 245–249.
Stone, M. (2015). Capacity building and collaboration in community-based tourism. Annals of Tourism Research, 52, 192–208.
Stronza, A. (2007). The economic promise of ecotourism for conservation. Journal of Ecotourism, 6(3), 210–230.
Stronza, A., & Durham, W. (2008). Ecotourism and Conservation in the Americas. CABI.
Tussyadiah, I. P., Wang, D., Jung, T. H., & Tom Dieck, M. C. (2018). Virtual Reality, Presence, and Attitude Change: Empirical Evidence from Tourism. Tourism Management, 66, 140–154. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.12.003
The National Assembly Vietnam. (2017). Luật Du lịch 2017 [Law on Tourism No. 09/2017/QH14]. National Political Publishing House.
Bui, T. T., & et al. (2011). Nhu cầu tiềm năng đối với du lịch dựa vào cộng đồng ở vùng đầm phá Tam Giang–Cầu Hai [Potential Demand for Community-Based Tourism in Tam Giang-Cau Hai Lagoon]. Journal of Scientific and Development, 6(184), 15–26. https://vjol.info.vn/index.php/ncpt-hue/article/view/3970
Ceballos-Lascuráin, H. (1996). Tourism, ecotourism and protected areas: The state of nature-based tourism around the world. IUCN.
Chu, M. T. (2012). Đồng quản lí tài nguyên và môi trường tại khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam [Resource and Environmental Co-Management in Cu Lao Cham Marine Protected Area, Quang Nam Province]. Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 11(2), 27–35. https://vjs.ac.vn/jmst/article/view/374/pdf
Dang, N. H. & Thanh, M. D. (2025). Ứng dụng công nghệ số vào phát triển du lịch theo hướng bền vững. [The Application of Digital Technology in Developing Tourism Towards Sustainability and Regeneration]. Journal of Science, Hanoi Pedagogical University 2: Educational Science Special Issue, 02(04), 155–162. https://www.vjol.info.vn/index.php/gdhpu2/article/download/118010/98442
Do, T. M. (2020). Phát triển du lịch theo hướng bền vững vùng Tây Bắc. [Sustainable tourism development in Northwest region of Vietnam]. HNUE Journal of Science, 65(8), 151–163. https://vjol.info.vn/index.php/DHSPHN/article/download/56961/47949/
Eagles, P. F. J., McCool, S. F., & Haynes, C. D. (2002). Sustainable tourism in protected areas: Guidelines for planning and management. IUCN.
Fennell, D. A. (2008). Ecotourism (3rd ed.). Routledge.
Guttentag, D. A. (2010). Virtual reality: Applications and implications for tourism. Tourism Management, 31(5), 637–651. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.07.003
Institute for Tourism Development Research. (2014). Nghiên cứu đề xuất tiêu chí khu du lịch sinh thái ở Việt Nam [Study on Proposing Criteria for Ecotourism Areas in Vietnam]. Ministry-level research project.
Khan, T., & Islam, M. (2022). Ecotourism Sustainability Maximization Model (ESM). Sustainability, 14, 11225.
Lalnunthara, C., & Lalhriatpuii, J. (2024). Evaluating ecotourism sites using TOPSIS. Journal of Outdoor Recreation & Tourism, 45, 101–116.
Le, D. T. (2021). Phát triển du lịch vùng Nam Trung Bộ: Tiềm năng và giải pháp. [Tourism Development in the South Central Eegion: Potential and Solutions]. Journal of Science & Technology – Hoa Binh University, (02), 54–59.
Nguyen, D. N., Do, T. T. M., & Nguyen, M. N. (2024). Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch theo hướng bền vững gắn với bản sắc văn hóa dân tộc vùng Tây Bắc tại tỉnh Sơn La. [Investigating Factors Influencing Sustainable Tourism Development and National Cultural Identity in Son La Province's Northwest Region]. Journal of Science & Technology – Hoa Binh University, (13), 14–25.
Nguyen, T. D. (2022). Thực trạng và giải pháp xây dựng du lịch bền vững tại Việt Nam. [Current Situation and Solutions for the Sustainable Tourism Development in Vietnam]. Vietnam Trade and Industry Review, (7). https://tapchicongthuong.vn/thuc-trang-va-giai-phap-xay-dung-du-lich-ben-vung-tai-viet-nam-88924.htm
Nguyen, T. N., & Le, T. (2011). Phát triển du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Tràm Chim: Thực trạng và định hướng [Doing Research to Develop Ecotourism in Tram Chim National Park of Dong Thap Province]. CTU Journal of Science, 18A, 15–26. https://sss.ctu.edu.vn/en/images/upload/NCKH/dulich/2011_18a_.pdf
Pham, X. H., & Nguyen, T. D. T. (2019). Du lịch sinh thái tại khu Ramsar Xuân Thủy – tiếp cận quản lí gắn với bảo tồn và sinh kế cộng đồng [Developing the Sustainable Ecotourism at the Ramsar Xuan Thuy Site (Giao Thuy District, Nam Dinh Province)]. Ho Chi Minh City University of Education Journal of Science, 25(3), 112–124. https://journal.hcmue.edu.vn/index.php/hcmuejos/article/view/715/706
Scheyvens, R. (1999). Ecotourism and the Empowerment of Local Communities. Tourism Management, 20(2), 245–249.
Stone, M. (2015). Capacity building and collaboration in community-based tourism. Annals of Tourism Research, 52, 192–208.
Stronza, A. (2007). The economic promise of ecotourism for conservation. Journal of Ecotourism, 6(3), 210–230.
Stronza, A., & Durham, W. (2008). Ecotourism and Conservation in the Americas. CABI.
Tussyadiah, I. P., Wang, D., Jung, T. H., & Tom Dieck, M. C. (2018). Virtual Reality, Presence, and Attitude Change: Empirical Evidence from Tourism. Tourism Management, 66, 140–154. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.12.003
The National Assembly Vietnam. (2017). Luật Du lịch 2017 [Law on Tourism No. 09/2017/QH14]. National Political Publishing House.