Thanh bên bài viết

PDF
Số xuất bản: Tập 23, Số 4 (2026)
Chuyên mục: Bài viết
DOI: 10.54607/hcmue.js.23.4.5073(2026)
Ngày xuất bản: 29/04/2026
Lượt xem 253
Lượt tải xuống 42
Trích dẫn bài báo
Trần, M. M., Lê, T. B. T. T., & Lê, C. Đ. (2026). XÂY DỰNG THANG ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC THỐNG KÊ Ở TRUNG HỌC CƠ SỞ. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 23(4), 906-918. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.23.4.5073(2026)

XÂY DỰNG THANG ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC THỐNG KÊ Ở TRUNG HỌC CƠ SỞ

Trần Minh Mẫn1, , Lê Thái Bảo Thiên Trung2, Lê Chân Đức2
1 Trường THPT Bạc Liêu, Việt Nam
2 Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Toán năm 2018, thống kê được chính thức đưa vào như một lĩnh vực nội dung mới, giảng dạy liên tục từ lớp 2 đến lớp 12. Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, đánh giá theo định hướng năng lực trở thành một yêu cầu cốt lõi, nhấn mạnh việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm thiết kế và kiểm chứng một bảng tiêu chí (rubric) đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trung học cơ sở trong học tập thống kê, phù hợp với định hướng của Chương trình Toán 2018. Rubric được xây dựng dựa trên bốn tiêu chí cốt lõi, hướng tới việc hỗ trợ đánh giá quá trình, nâng cao hiệu quả dạy học và thúc đẩy thành tích học tập của học sinh. Để kiểm chứng độ tin cậy và tính khả thi, nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, bao gồm khảo sát 66 giáo viên toán và thực nghiệm lớp học với 34 học sinh lớp 9. Kết quả cho thấy giáo viên đánh giá rubric ở mức cao (điểm trung bình 4,26–4,38; SD = 0,79–1,09), đồng thời phân tích độ tin cậy cho thấy sự nhất quán nội tại rất cao (Cronbach’s α = 0,956). Quá trình kiểm chứng khẳng định rubric có thể áp dụng hiệu quả trong thực tiễn và phù hợp với mục tiêu chương trình. Nhìn chung, nghiên cứu làm nổi bật tiềm năng của rubric như một công cụ đánh giá theo định hướng năng lực, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học môn Toán.

Từ khóa

bảng tiêu chí đánh giá, GAISE II, trung học cơ sở, năng lực giải quyết vấn đề, kiểm chứng tiêu chí, giáo dục thống kê

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bargagliotti, A., Franklin, C., Arnold, P., Gould, R., Johnson, S., Perez, L., & Spangler, D. (2020). Pre-K–12 guidelines for assessment and instruction in statistics education II (GAISE II): A framework for statistics and data science education. American Statistical Association.
https://www.amstat.org/asa/files/pdfs/GAISE/GAISEIIPreK - 12_Full.pdf.
Ministry of Education and Training (MOET). (2018a). General education curriculum - Overall program (Issued under Circular No. 32/2018/TT-BGDĐT dated December 26, 2018, by the Minister of Education and Training).
Ministry of Education and Training (MOET). (2018b). General education curriculum for Mathematics (Issued under Circular No. 32/2018/TT-BGDĐT dated December 26, 2018, by the Minister of Education and Training).
Le, T. H. C., & Nguyen, T. S. (2022). Developing a rubric for levels of statistical thinking in teaching statistics at upper middle school. Education Journal, 22(12), 25–29.
Tran, N. D. (Chief Editor), Tran, Đ. H., & Nguyen, T. A. (Lead Authors), Nguyen, C., Nguyen, V. H., Ngo, H. L., & Huynh, N. T. (n.d.). Mathematics textbook Grade 8 – Volume 1 (Creative Horizon series). Vietnam Education Publishing House.
Tran, D., & Tarr, J. E. (2018). Examination of bivariate data tasks in U.S. high school textbooks through the statistical investigation and cognitive demands frameworks. International Journal of Science and Mathematics Education, 16, 1581–1603.
https://doi.org/10.1007/s10763-017-9841-2
Franklin, Christine, A., Kader, G. D., Denise A. Mewborn, D. A., Moreno, J., Peck, R., Perry, M., & Scheaffer, R. (2007). Guidelines for Assessment and Instruction in Statistics Education (GAISE) Report: A pre-K-12 Curriculum Framework. Alexandria, VA: American Statistical Association.
Hargreaves, E. (2005). Assessment for learning? Thinking outside the (black) box. Cambridge Journal of Education, 35(3), 265–274.
https://doi.org/10.1080/03057640500319073
Nguyen, C. K. (Chief Editor), & Đao, T. O. (2019). Textbook on educational assessment. Hanoi National University of Education Publishing House.
Nguyen, L., & Nguyen, T. L. P. (Co-Chief Editors), Dang, X. C., Trinh, T. A. H., & Nguyen, T. H. V. (2016). Methods and techniques for developing assessment standards in reading comprehension and problem-solving competence. Vietnam Education Publishing House.
Tran, M. M. (2019). Developing a rubric to assess students’ competence in solving real-life problems in lower secondary Mathematics instruction. Education Journal, (463, Part 1 – October), 35–39.
Nguyen, T. N., Le, T. B. T. T., Tang, M. D., Vu, N. T. H., Bui, T. T. M., Ngo, M. Đ., Pham, S. N., Nguyen, D. N., & Tran, K. M. (2020). Professional development guidebook for core general education teachers – Module 2: “Using teaching methods to develop middle school students’ qualities and competencies in Mathematics”. Ministry of Education and Training (Vietnam).
Phan, A. T. (2014). Assessing students’ problem-solving competence in teaching 11th-grade Mathematics in upper middle school (Doctoral dissertation in Educational Science). Vinh University.
Hoang, T., & Chu, N. M. N. (2006). Research data analysis with SPSS. Ho Chi Minh City University of Economics, Hong Duc Publishing House.
Toh, T. L., Quek, K. S., Leong, Y. H., Dindyal, J., & Tay, E. G. (2011). Assessing problem solving in the mathematics curriculum: A new approach. In B. Kaur, & K. Y. Wong (Eds.), Assessment in the mathematics classroom: Yearbook 2011, Association of Mathematics Educators (pp. 33–66). World Scientific Publishing.