ỨNG DỤNG CÔNG CỤ SỐ TRONG DẠY HỌC STEM MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN NHẰM PHÁT TRIỂN TƯ DUY THIẾT KẾ CHO HỌC SINH
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Trong bối cảnh chuyển đổi số trong giáo dục, việc ứng dụng các công cụ số vào dạy học STEM không chỉ tạo điều kiện đổi mới phương pháp dạy học mà còn góp phần thúc đẩy phát triển năng lực tư duy thiết kế (TDTK) cho học sinh. Kế thừa kết quả từ nghiên cứu “Xây dựng quy trình dạy học STEM nhằm phát triển tư duy thiết kế cho học sinh trung học cơ sở” (Le et al., 2025), bài báo này tiếp tục mở rộng và hoàn thiện quy trình bằng cách đề xuất ứng dụng các công cụ số phù hợp với mục tiêu của từng giai đoạn dạy học, đồng thời xây dựng một tiến trình dạy học minh họa cụ thể. Các công cụ số đề xuất được tham vấn qua hai vòng ý kiến của 16 chuyên gia và được xác nhận về tính phù hợp cũng như khả thi trong thực tiễn dạy học. Kết quả nghiên cứu góp phần cụ thể hóa định hướng chuyển đổi số trong giáo dục STEM, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho giáo viên trong việc tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, qua đó phát triển song song năng lực tư duy thiết kế và năng lực số cho học sinh trung học cơ sở.
Từ khóa
tư duy thiết kế, công cụ số, chuyển đổi số, trung học cơ sở, dạy học STEM
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Bybee, R. W. (2010). What is STEM education? Science, 329(5995), 996.
Chen, C. W. J., & Lo, K. M. J. (2019). From teacher-designer to student-researcher: A study of attitude change regarding creativity in STEAM education by using Makey Makey as a platform for human-centred design instrument. Journal for STEM Education Research, 2, 75–91.
Crisp, J., Pelletier, D., Duffield, C., Adams, A., & Nagy, S. U. E. (1997). The delphi method? Nursing Research, 46(2), 116–118.
Design Council. (2004). The Double Diamond: A universally accepted depiction of the design process.
Google Ventures. (2017). Design sprint. GV. https://www.gv.com/sprint/
Government. (2022). Quyet dinh so 131/QĐ-TTg ve phe duyet de an “Tang cuong ung dung cong nghe thong tin va chuyen doi so trong giao duc va dao tao giai đoan 2022-2025, dinh huong den nam 2030” [Decision No. 131/QD-TTg approving the scheme “Strengthening the application of information technology and digital transformation in education and training for the 2022-2025 period, with a vision to 2030”].
Henriksen, D. (2017). Creating STEAM with design thinking: Beyond STEM and arts integration. The STEAM Journal, 3(1), 11.
Le, H. P. H., Le, T. T. H, Tran, Minh, D. M., Phan, N. T. P., & Hoang, N. A. (2025). Xay dung quy trinh day hoc STEM nham phat trien tu duy thiet ke cho hoc sinh trung hoc co so [Developing a STEM teaching process to foster design thinking for lower secondary school students]. Vietnam Journal of Education, 25(20), 36-41.
HPI. (2009). Design thinking bootleg. Hasso Plattner Institute of Design at Stanford.
IBM. (2012). The Loop: IBM design thinking. IBM Corporation.
IDEO. (2011). Human-centered design toolkit (2nd ed.). IDEO.org.
Marín-Marín, J. A., Moreno-Guerrero, A. J., Dúo-Terrón, P., & López-Belmonte, J. (2021). STEAM in education: a bibliometric analysis of performance and co-words in Web of Science. International Journal of STEM Education, 8(1). https://doi.org/10.1186/s40594-021-00296-x
Razzouk, R., & Shute, V. (2012). What is design thinking and why is it important? Review of Educational Research, 82(3), 330–348.
Stanford d.school. (2008). An introduction to design thinking process guide. Hasso Plattner Institute of Design at Stanford.