THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CHUYỂN VỊ DIDACTIC CỦA GIÁO VIÊN VẬT LÍ TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC: MỘT NGHIÊN CỨU KHẢO SÁT

Abstract

Trong bối cảnh công cuộc đổi mới giáo dục theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 tại Việt Nam, vốn chuyển đổi từ triết lý trang bị kiến thức sang phát triển năng lực, năng lực chuyển vị Didactic (NLCVD) của giáo viên trở thành yếu tố then chốt, đặc biệt đối với môn Vật lí. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu hụt các dữ liệu thực nghiệm về thực trạng năng lực này trong đội ngũ giáo viên. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khảo sát các quan niệm, thực hành, thách thức và nhu cầu bồi dưỡng liên quan đến NLCVD của giáo viên Vật lí trung học phổ thông. Sử dụng phương pháp khảo sát cắt ngang với cách tiếp cận hỗn hợp, nghiên cứu đã thu thập dữ liệu từ 42 giáo viên tại tỉnh Thái Nguyên và các khu vực lân cận thông qua một phiếu khảo sát có cấu trúc. Dữ liệu được phân tích bằng thống kê mô tả và phân tích theo chủ đề. Kết quả chính cho thấy sự tồn tại của một “khoảng trống” rõ rệt giữa quan niệm sư phạm và thực tiễn giảng dạy, vốn vẫn còn chịu ảnh hưởng nặng nề từ áp lực thi cử và chương trình học. Nghiên cứu cũng chỉ ra sự mất cân bằng trong NLCVD của giáo viên, với sự chú trọng nhiều hơn vào các kỹ năng thực hành trong lớp học (chuyển vị bên trong) so với năng lực phân tích chương trình và học liệu (chuyển vị bên ngoài). Các thách thức chính được xác định bao gồm áp lực thời gian, chương trình nặng và thiếu thốn cơ sở vật chất. Những phát hiện này cho thấy thực trạng NLCVD là một rào cản đáng kể đối với việc triển khai thành công chương trình mới, đồng thời cung cấp những cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp bồi dưỡng và đào tạo giáo viên hiệu quả hơn.